پنجاب دے جنوب وچ پنج دریاواں دے ملن والے علاقے وچ ۵۵۰ قبل مسیح دے زمانے وچ اباد ھون والا شھر موجود اے جہڑا آپنے زمانے دی سلطنت دا دارالحکومت سی ، علم ادب روحانیت دے مرکز طور ایس شھر نیں پورے برصغیر نوں فیض بخشیا ، بہولپور توں ۷۳ کلومیٹر دور اے شھر آپنے عروج دے دناں وچ ۷ ست وڈی ابادیاں وچ ونڈیا ھویا سی ، ۳۶ میل لماں تے ۲۴ میل چوڑا اے عظیم الشان شہر سن ۴۰۰ء وچ وسط ایشیا دی ہن قوم دے حملے دے کرکے برباد ھویا فیر کئی وار وسدا تے باہرلے حملہ آوراں ہتھوں اجڑ دا ریا ، تریخی طور ہڑپہ تے موئن جو دڑو نال وی ایس شہر دے جڑت دے اثار موجود نیں . ہزاراں سالاں توں ترقی تے بربادی دا نمونہ ایس شھر دے ہر دور وچ ناں بدل دے رئے ، کدی اے شھر سپیڈا تے کدی اساش اکھوایا کدی اوسا تے کدی دیو گڑھ دے ناں دی پچھان ملی ، کدی سکلاندا دے ناں توں مشھور ھویا تے کدی سکندریہ دے ناں توں ، اے شھر ہود تے چچ وی اکھوایا ، اج اے شھر اوچ شریف دے ناں نال پچھانیا جاندا اے . ۵۵۰ قبل مسیح وچ اباد ھون والا اے شھر ہر دور وچ روحانیت ، امیری ، علم و فضل دے کرکے عالماں بادشاہواں دی توجہ دا مرکز رہیا . آپنی سماجی سیاسی تے ثقافتی اھمیت دے کرکے ہر دور دے علم ادب دے گیانی سادھواں دا مرکز ریا تے اسلام دے ظہور توں باد اولیائے کرام تے صوفیاء نیں وی ایس شھر وچ روحانیت دا مرکز بنائیا کئی مقبرے اج وی پرانیاں یاداں تازہ کر دے نیں ، دریائے ہاکڑا دے کنڈھے تے اباد ھون والے ایس قدیم شھر دے صدیاں پرانے اثار اج وی موجود نیں . اوچ شریف وچ اسلامی تعلیمات ۳۷۰ ھ وچ برصغیر وچ آن والے پہلے صوفی بزرگ سید صفی الدین دے آن نال شروع ہوئیاں ، صرف ۱۷ سال دی عمر وچ اونھاں برصغیر دی پہلی اسلامی یونیورسٹی جامعہ فیروزیہ دی نیہہ رکھی. سلطان ناصر الدین قباچہ دے دور(۶۰۷ ہجری توں ۶۲۵ ہجری) وچ ایس یونیورسٹی نوں عروج ملیا۔ مشہور ایرانی مورخ، قاضی وقت علامہ منہاج سراج ورگے جلیل القدر عالم جامعہ فیروزیہ کے صدر مدرس بنے۔ اوس ویلے ایس یونیورسٹی وچ ۲۵۰۰ بچے علم دی روشنی حاصل کر دے سن . منگولاں دے حملیاں دے باوجود اوچ شریف دی اھمیت تے عروج باقی رہیا، التمش دے اوچ شریف تے حملے وچ ایس یونیورسٹی سمیت کئی مدرسے تے کتب خانے وی برباد کر دتے ایس بربادی توں اوچ شریف مسلسل برباد ھوندا ریا، اوچ شریف دا ناں ایس شھر نوں حضرت جلال الدین شرقپوری نیں اوس ویلے دے راجہ دیو سنگھ دی دھی شھزادی اوچاں رانی دے ناں تے رکھیا جہڑی مسلمان ھو گئی سی . اوچ شریف نوں ھمیش صوفی بزرگاں عالماں دے حوالے نال یاد رکھیا جاندا اے ، حضرت صفی الدین گاذرونی، حضرت سید جلال الدین سرخپوش بخاری، حضرت مخدوم جہانیاں جہاں گشت، حضرت صدر الدین راجن قتال، حضرت فضل الدین لاڈلہ، حضرت جمال الدین خنداں رو، حضرت کبیر الدین حسن دریا، حضرت غوث بندگی اور حضرت بہاء الحلیم ورگیاں مہان ہستیاں اوچ شریف وچ دفن نیں . ہمایوں دور وچ اوچ شریف تے مرزا کامران دی حکومت سی۔ ۱۸۱۷ وچ آن والے سیلاب نیں ایس شھر دے ہزاراں پرانے ورثے نوں بوھت برباد کیتا ، اج وی کج پرانے اثار باقی نیں جنہاں چوں بی بی جیوندی دا مقبرہ ، حضرت مخدوم جہانیاں دا مقبرہ ، استاد نوریا دے مقبرے شامل نیں ۱۹۹۸ وچ اقوام متحدہ دے ادارے یونیسکو ورلڈ ہیریٹیج سائٹ نیں اوچ شریف دے چار مقاماں نوں آپنی واچ لسٹ وچ شامل کیتا ، فن تعمیر دے بیمثال شاہکار مقبرہ بی بی جیوندی دی وجہ توں امریکن ایکسپریس کمپنی نیں اوچ شریف نوں ’اولڈ بگ سٹی‘ دا خطاب دتا۔ فن تعمیر دا شاہکار اے مقبرہ سن ۲۰۰۰ء وچ پوری دنیاں دیاں ۱۰۰ سو قدیم تاریخی عمارتاں دی فہرست وچ پہلے نمبر تے سی . امریکی قونصلیٹ برائن ڈی ہنٹ نے ۲۰۰۶ء وچ تے پیٹرسن نے ۲۰۰۸ ء وچ ایس شھر دے دورے دوران عظیم تاریخی ورثے نوں محفوظ کرن لئی ۵۰۰۰۰ ڈالر دا عطیہ دتا جہڑا قدیم ورثے تے لگن دی بجائے خرد برد ھو گیا . #PGFInt پنجابی گریجویٹس فورم انٹرنیشنل
پنجاب دے جنوب وچ پنج دریاواں دے ملن والے علاقے وچ ۵۵۰ قبل مسیح دے زمانے وچ اباد ھون والا شھر موجود اے جہڑا آپنے زمانے دی سلطنت دا دارالحکومت سی ، علم ادب روحانیت دے مرکز طور ایس شھر نیں پورے برصغیر نوں فیض بخشیا ،
بہولپور توں ۷۳ کلومیٹر دور اے شھر آپنے عروج دے دناں وچ ۷ ست وڈی ابادیاں وچ ونڈیا ھویا سی ، ۳۶ میل لماں تے ۲۴ میل چوڑا اے عظیم الشان شہر سن ۴۰۰ء وچ وسط ایشیا دی ہن قوم دے حملے دے کرکے برباد ھویا فیر کئی وار وسدا تے باہرلے حملہ آوراں ہتھوں اجڑ دا ریا ، تریخی طور ہڑپہ تے موئن جو دڑو نال وی ایس شہر دے جڑت دے اثار موجود نیں .
ہزاراں سالاں توں ترقی تے بربادی دا نمونہ ایس شھر دے ہر دور وچ ناں بدل دے رئے ،
کدی اے شھر سپیڈا تے کدی اساش اکھوایا
کدی اوسا تے کدی دیو گڑھ دے ناں دی پچھان ملی ،
کدی سکلاندا دے ناں توں مشھور ھویا تے کدی سکندریہ دے ناں توں ،
اے شھر ہود تے چچ وی اکھوایا ،
اج اے شھر اوچ شریف دے ناں نال پچھانیا جاندا اے .
۵۵۰ قبل مسیح وچ اباد ھون والا اے شھر ہر دور وچ روحانیت ، امیری ، علم و فضل دے کرکے عالماں بادشاہواں دی توجہ دا مرکز رہیا .
آپنی سماجی سیاسی تے ثقافتی اھمیت دے کرکے ہر دور دے علم ادب دے گیانی سادھواں دا مرکز ریا تے اسلام دے ظہور توں باد اولیائے کرام تے صوفیاء نیں وی ایس شھر وچ روحانیت دا مرکز بنائیا کئی مقبرے اج وی پرانیاں یاداں تازہ کر دے نیں ،
دریائے ہاکڑا دے کنڈھے تے اباد ھون والے ایس قدیم شھر دے صدیاں پرانے اثار اج وی موجود نیں .
اوچ شریف وچ اسلامی تعلیمات ۳۷۰ ھ وچ برصغیر وچ آن والے پہلے صوفی بزرگ سید صفی الدین دے آن نال شروع ہوئیاں ، صرف ۱۷ سال دی عمر وچ اونھاں برصغیر دی پہلی اسلامی یونیورسٹی جامعہ فیروزیہ دی نیہہ رکھی.
سلطان ناصر الدین قباچہ دے دور(۶۰۷ ہجری توں ۶۲۵ ہجری) وچ ایس یونیورسٹی نوں عروج ملیا۔
مشہور ایرانی مورخ، قاضی وقت علامہ منہاج سراج ورگے جلیل القدر عالم جامعہ فیروزیہ کے صدر مدرس بنے۔
اوس ویلے ایس یونیورسٹی وچ ۲۵۰۰ بچے علم دی روشنی حاصل کر دے سن .
منگولاں دے حملیاں دے باوجود اوچ شریف دی اھمیت تے عروج باقی رہیا،
التمش دے اوچ شریف تے حملے وچ ایس یونیورسٹی سمیت کئی مدرسے تے کتب خانے وی برباد کر دتے ایس بربادی توں اوچ شریف مسلسل برباد ھوندا ریا،
اوچ شریف دا ناں ایس شھر نوں حضرت جلال الدین شرقپوری نیں اوس ویلے دے راجہ دیو سنگھ دی دھی شھزادی اوچاں رانی دے ناں تے رکھیا جہڑی مسلمان ھو گئی سی .
اوچ شریف نوں ھمیش صوفی بزرگاں عالماں دے حوالے نال یاد رکھیا جاندا اے ، حضرت صفی الدین گاذرونی، حضرت سید جلال الدین سرخپوش بخاری، حضرت مخدوم جہانیاں جہاں گشت، حضرت صدر الدین راجن قتال، حضرت فضل الدین لاڈلہ، حضرت جمال الدین خنداں رو، حضرت کبیر الدین حسن دریا، حضرت غوث بندگی اور حضرت بہاء الحلیم ورگیاں مہان ہستیاں اوچ شریف وچ دفن نیں .
ہمایوں دور وچ اوچ شریف تے مرزا کامران دی حکومت سی۔
۱۸۱۷ وچ آن والے سیلاب نیں ایس شھر دے ہزاراں پرانے ورثے نوں بوھت برباد کیتا ،
اج وی کج پرانے اثار باقی نیں جنہاں چوں بی بی جیوندی دا مقبرہ ، حضرت مخدوم جہانیاں دا مقبرہ ، استاد نوریا دے مقبرے شامل نیں
۱۹۹۸ وچ اقوام متحدہ دے ادارے یونیسکو ورلڈ ہیریٹیج سائٹ نیں اوچ شریف دے چار مقاماں نوں آپنی واچ لسٹ وچ شامل کیتا ، فن تعمیر دے بیمثال شاہکار مقبرہ بی بی جیوندی دی وجہ توں امریکن ایکسپریس کمپنی نیں اوچ شریف نوں ’اولڈ بگ سٹی‘ دا خطاب دتا۔
فن تعمیر دا شاہکار اے مقبرہ سن ۲۰۰۰ء وچ پوری دنیاں دیاں ۱۰۰ سو قدیم تاریخی عمارتاں دی فہرست وچ پہلے نمبر تے سی .
امریکی قونصلیٹ برائن ڈی ہنٹ نے ۲۰۰۶ء وچ تے پیٹرسن نے
۲۰۰۸ ء وچ ایس شھر دے دورے دوران عظیم تاریخی ورثے نوں محفوظ کرن لئی ۵۰۰۰۰ ڈالر دا عطیہ دتا جہڑا قدیم ورثے تے لگن دی بجائے خرد برد ھو گیا .
#PGFInt
پنجابی گریجویٹس فورم انٹرنیشنل
Comments
Post a Comment