دیس پنجاب دی تریخی ٹائم لائن۔ 3300 - 1300 ق م: وادی سندھ دی رہتل 2600–1900 ق م: ہڑپہ رہتل 1500–1000 ق م: ویدک رہتل 599 ق م: جین مت 567–487 جاں 400 ق م: مہاتما بدھ 550–600 ق م: بدھ مت دا ودھن پھلن 550–515 ق م: فارسیاں دی دریاۓ سندھ دے لہندے پاسے مل

دیس پنجاب دی تریخی ٹائم لائن۔

3300 - 1300 ق م: وادی سندھ دی رہتل

2600–1900 ق م: ہڑپہ رہتل

1500–1000 ق م: ویدک رہتل

599 ق م: جین مت

567–487 جاں 400 ق م: مہاتما بدھ

550–600 ق م: بدھ مت دا ودھن پھلن

550–515 ق م: فارسیاں دی دریاۓ سندھ دے لہندے پاسے مل

326 ق م: سکندر دا حملہ

322–185 ق م: موریہ سلطنت

45–180 : کشان سلطنت

200–400 : انڈو سیتھی

320–550: گپتا سلطنت

500: چٹے ہناں دا حملہ

510–650: ہرش وردھن راجہ دا ویلہ

770-810: پالا سلطنت

647–1192: راجپوت ویلہ

711–713: محمد بن قاسم, عرب جرنیل جسنے اموی سلطنت ولوں اج دے پاکستان چ دریاۓ سندھ دے نال نال سندھ تے ملتان دا علاقہ فتح کیتا۔

713–1300: دلی سلطنت (ترک سلطنتاں).

1206–1290: غلاماں ٹبر بانی محمد غوری

1290–1320: خلجی ٹبر بانی جلال الدین فیروز

1320–1413: تغلق ٹبر بانی غیاث الدین تغلق

1414–1451: سید ٹبر بانی خضر خان

1451–1526: لودھی ٹبر بانی بہلول خان لودھی

1526–1707: مغل سلطنت

1526–1530: ظہیرالدین محمد بابر

1530–1540: نصیرالدین محمد ہمایوں

1540–1545: شیر شاہ سوری

1545–1554: اسلام شاہ سوری

1555–1555: نصیرالدین ہمایوں

1556–1556: ہیمو بقال

1556–1605: جلال الدین محمد اکبر

1605–1627: نورالدین محمد جہانگیر

1627–1658: شہاب الدین محمد شاہجہان

1658–1707: محی الدین محمد اورنگزیب

1707: مغل سلطنت ماڑی پے گئی

1469–1539: بابا گرو نانک (سکھ مت دا پہلا گرو)

1539–1675: 8 سکھ گروآں دا ویلہ گرو انگد دیو توں گرو تیغ بہادر تک

1675–1708: گرو گوبند سنگھ (10واں سکھ گرو)

1708–1715: بندہ سنگھ بہادر دیاں شورشاں

1716–1759: سکھاں دیاں مغل گورنراں خلاف جنگاں

1739: نادر شاہ افشار دا ہندستان اتے حملہ

1748–1769: احمد شاہ ابدالی دے ہندستان اتے حملے ،پنجاب کنٹرول حاصل کرن لئی سکھاں تے درانی سلطنت وچکار کھچ دھؤ تے لڑائیاں گوہالور دی لڑائی (امرتسر,1757)۔

1761 : پانی پت دی تیجی لڑائی, سیالکوٹ دی لڑائی (1761), گجرانوالا دی لڑائی (1761), سیالکوٹ دی لڑائی (1763).

1762 :1762ء چ احمد شاہ ابدالی دے پنجاب اتے سکھاں خلاف 6 ویں حملے چ احمد شاہ دا سکھاں دا قتل عام ، جسنوں سکھ وڈا گھلوگھارا آکھدے نیں ۔

1764–1799: پنجاب اتے 12 سکھ مثلاں دی حکومت

1799–1839: مہاراجہ رنجیت سنگھ دا پنجاب اتے راج تے سکھ سلطنت دا ٹرنا ۔

مہاراجہ رنجیت سنگھ (جم1780, تاجپوشی12 اپریل1801, موت1839)

مہاراجہ کھڑک سنگھ (1801–1840),رنجیت سنگھ دا وڈا پتر

کنور نونہال سنگھ (1821–1840), رنجیت سنگھ دا پوترا.

مہاراجہ شیر سنگھ (1807–1843), رنجیت سنگھ دا پتر.

دلیپ سنگھ (جم1838, تاجپوشی1843, موت1893), رنجیت سنگھ دا سبتوں نکا پتر.

1849: پنجاب دا برطانوی راج چ رلنا - 1845-49:پہلی تے دوجی اینگلو سکھ جنگ چ سکھ سلطنت دی ہار پچھوں سلطنت برطانیہ دا پنجاب اتے مل ۔

1849–1947: پنجاب 98 سال تک برطانوی راج چ بطور اک صوبہ (برطانوی پنجاب) رہیا ۔

1911ء چ برطانوی ہند دا راجگڑھ کلکتہ توں دلی بدلیا گیا تے دلی نوں پنجاب توں کڈ کے دلی راجگڑھ علاقہ بنا دتا گیا ۔

1947: 1947ء چ ہندستان دی ونڈ نال ای پنجاب وی 2 حصےآں, پاکستانی پنجاب(لہندا پنجاب) تے بھارتی پنجاب(چڑھدا پنجاب) وچ ونڈیا گیا ۔

1966ء چ بھارتی پنجاب نوں بولی دے آدھار اتے 3 صوبے ہریانہ ، ہماچل پردیش تے ہن دے چڑھدے پنجاب چ ونڈ دتا گیا ۔

* لکھت دے سنوار کار 

Drraza Punjabi 

*PNF SINDH*